کد مطلب : 17147
در آستانه سفر رییس جمهوری ارمنستان به تهران ؛
تهران - ایروان؛ روابطی سیاسی واقتصادی با چاشنی فرهنگ
يکشنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۴:۰۶
تهران - ایروان؛ روابطی سیاسی واقتصادی با چاشنی فرهنگ
حضور چندین باره «سرژ سرکیسیان» رئیس جمهوری ارمنستان در تهران نشان از نزدیکی دیدگاه های دو کشور و عمق روابط سیاسی، اقتصادی و درهم تنیدگی فرهنگی آن ها است.
 
به گزارش گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا ، دفتر ریاست جمهوری ارمنستان اعلام کرد «سرژ سرکیسیان» به منظور شرکت در مراسم تحلیف «حسن روحانی» رئیس جمهوری کشورمان چهاردهم مرداد ماه به تهران سفر می کند. این سفر سومین دیدار سرکیسیان از تهران و نشانه ای از نزدیکی روابط دو کشور در عرصه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است.
گذشته از مبادلات دیرین فرهنگی، روابط دو کشور در دوره نوین با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی آغاز شد. سال جاری بیست و پنجمین سالگرد برقراری روابط نوین ایران و ارمنستان است.
به گفته رئیس جمهوری ارمنستان در 25 سال گذشته یعنی پس از استقلال ارمنستان، روابط دو کشور پیوسته روند صعودی داشت. این روابط زمینه های مختلفی از گفت وگوی سیاسی از عالی ترین سطح تا همکاری های تنگاتنگ اقتصادی-بازرگانی، از مناسبات مردمی تا همکاری های علمی، آموزشی و فرهنگی را دربر گرفته است.
بخش انگلیسی تارنمای خبرگزاری ارمنستان(Armenpress) در گزارشی در مورد روابط ایروان-تهران، ایران را کشوری با میراث فرهنگی کهن دانست که فرهنگ و تاریخ آن اهمیت زیادی برای ارمنستان دارد.
گزارش خبرگزاری ارمنستان افزوده است تعامل نزدیک دو کشور در حوزه های سیاسی، اقتصادی، گردشگری و ... حاکی از روابط دوستانه و ضرورت اهمیت افزایش این ارتباط است.

**ایران همسایه خوب ارمنستان
پس از فروپاشی شوروی و با استقلال کشورهای آسیای میانه و قفقاز از روسیه، جمهوری اسلامی ایران در 25 دسامبر سال 1991 جمهوری ارمنستان را به رسمیت شناخت و چند ماه بعد اعلامیه برقراری روابط دیپلماتیک میان ارمنستان و ایران در تهران امضا شد.
همچنین در آوریل سال 1992 سفارت جمهوری اسلامی ایران در ایروان و در دسامبر همان سال سفارت جمهوری ارمنستان در تهران گشایش یافت.
در طول سال های گذشته مقام های دوطرف دیدارهای گوناگونی از کشورهای یکدیگر داشتند که مهمترین دیدار مقام های عالی رتبه کشورمان از ارمنستان سفر سید «محمد خاتمی» و «محمود احمدی نژاد» به ایروان بود.
همچنین از دهه 1990 میلادی تاکنون تعدادی از روسای جمهوری و نخست وزیران ارمنستان هم به ایران سفر کرده اند. سرژ سرکیسیان نیز چندین بار به ایران سفر کرد که آخرین بار برای شرکت در مراسم تحلیف حسن روحانی در سال 2013 انجام شد. «هویک آبراهامیان» نخست وزیر این کشور نیز در سال 2014 در تهران به گفت وگو با مقام های کشورمان پرداخت.
ارمنستان از نظر سیاسی مشکلات زیادی را با همسایگان خود (به ویژه آذربایجان و ترکیه) دارد و در این میان تنها با ایران روابط بدون حاشیه و خوبی را برقرار کرده است. به همین دلیل این کشور در زمینه حمل و نقل و مبادلات تجاری با چالش هایی روبرو است. بنابر این ملاحظات تهران توانسته است روابط استواری را بر پایه منافع ملی و منطقه ای دو کشور با ایروان برقرار سازد.
روابط ایران و ارمنستان در چارچوبی از تداخل مولفه های موازنه قدرت، مسائل ژئوپلتیک و نیازهای اقتصادی به ویژه در حوزه انرژی شکل گرفته است. در دوره تحریم ها نیز ارمنستان از جمله کشورهایی بود که روابط خوب خود را با ایران حفظ کرد.

روابط اقتصادی نوسان دار
در طول بیش از دو دهه گذشته مبادلات ایران و ارمنستان در حوزه اقتصادی از روند رو به رشدی برخوردار بوده است. سفارت جمهوری اسلامی ایران در ارمنستان در زمینه روابط اقتصادی دوکشور آورده است پس از فروپاشی شوروی و اعلام تشکیل کشور جمهوری ارمنستان، ایران از اولین کشورهایی بود که استقلال این کشور را به رسمیت شناخت و از همان زمان سنگ بنای روابط اقتصادی دو کشور گذاشته شد.
در طول این سالیان، ایران در بازار اقتصادی ارمنستان در میان پنج شریک تجاری مهم قرار داشته است. دو کشور در این سال ها عرصه های جدیدی را در روابط و مبادلات تجاری خود باز کردند و برای تسهیل مراودات توافق های گوناگونی را در زمینه تشویق و حمایت از سرمایه گذاری متقابل، اجتناب از اخذ مالیات مضاعف، گمرکی، حمل و نقل و بازرگانی امضا کرده اند.
ایران به دلیل مسائل سیاسی و منطقه ای نقش تعیین کننده ای برای ارمنستان دارد. تا پیش از فروپاشی شوروی تقریبا ارتباطی میان تهران و ایروان وجود نداشت اما شروع سفرهای دوجانبه مقام های دو کشور به ویژه با افتتاح پل موقت بر روی رودخانه ارس در سال 1995 روابط شکل تازه ای پیدا کرد و وارد دوره جدیدی شد. این روند به گونه ای رشد داشت که در سال 1998 ایران به سومین شریک تجاری ارمنستان تبدیل شد.
حجم مبادلات تجاری دوکشور در سال 2001 بیش از 120 میلیون دلار بود اما با ساخت خط انتقال نفت و گاز شرایط تغییر محسوسی داشت. حجم تجارت دو کشور در سال 2010 به 250 میلیون دلار رسید. این افزایش حجم مبادلات به طور عمده به دلیل توافق برای انتقال برق به ایران در مقابل صادرات نفت و انرژی از سوی ایران به این کشور بود.
حجم مناسبات تجاری دو کشور در سال 2012 به بیش از 340 میلیون دلار رسید و جمهوری اسلامی ایران رتبه چهارم را در بین شرکای تجاری جمهوری ارمنستان داراست. دیدار وزیر انرژی و منابع طبیعی ارمنستان با حسن روحانی در سال 2013 نیز به روند مناسبات در این حوزه شدت بخشید.
بیش از نیمی از مبادلات اقتصادی دو کشور مربوط به تهاتر گاز و برق است. روابط دو کشور فراتر از مبادله انرژی بوده است و ساخت پالایشگاه و انجام برخی پروژه ها از سوی ایران نیز در دستور کار قرار گرفته است. همچنین علاوه بر راه اندازی خط لوله صادرات نفت و گاز ایران، توافق در جهت انتقال برق فشار قوی، احداث نیروگاه برقابی و همکاری ها در حوزه حمل و نقل مخصوصا در زمینه راه آهن از جمله طرح های مهم بین دو کشور به شمار می روند.
گرچه این روابط در این دوره ها نوسان هایی داشته اما در سال های اخیر با کاهش همراه بود. شاید بتوان علت این امر را ناشی از گسترش و تنوع در بازارهای اقتصادی ایران پس از توافق هسته ای و اجرایی شدن برجام تفسیر کرد.
به تازگی خبرگزاری رسمی ارمنستات (Armenpress) در گزارشی از اقدامات این کشور برای امضای توافق تجارت آزاد با کشورهای مختلف به ویژه با تمرکز بر همکاری با ایران خبر داد. وزارت توسعه اقتصادی و سازمایه گذاری ارمنستان اعلام کرد کشورش روابط تجاری با کشورهای دیگر جهان را توسعه می دهد. در همین راستا ایروان امضای توافق با کشورهای مختلفی را آغاز کرده است که ایران، هند، چین و برخی کشورهای دیگر از آنجمله هستند.
به نوشته خبرگزاری ارمنستانی، این امر فرصت های بیشتری را در فرایند تولید و تجارت به ویژه برای بخش خصوصی ایجاد می کند. «هوانس عزیزیان» معاون این وزارتخانه اعلام کرد ایروان در مورد ایجاد این مناطق آزاد همکاری پویایی را با ایران آغاز کرده است و کشورش به عنوان آغازگر و هماهنگ کننده وارد این فرایند شده است.

**از ویژگی های فرهنگی تا مراودات علمی
از جمله دلایل وجود روابط عمیق سیاسی ایران و ارمنستان را می توان در ویژگی های تاریخی، تمدنی، فرهنگی و زبانی دو کشور دانست. قرن ها همزیستی مسالمت آمیز ایرانیان با هزاران هموطن ارمنی در کنار مبادلات فرهنگی دو کشور در حوزه های مکتوب، سینمایی، موسیقی و صنایع دستی، نزدیکی بیش از پیش دو کشور را باعث شده است. ضمن اینکه اشتراکات زبانی مردم دو کشور هم موجب محکمتر شدن این ارتباط بوده است.
افزایش همکاری ها در حوزه گردشگری و به ویژه اجرائی شدن توافقنامه لغو روادید میان دو کشور، بر تعداد سفرها به ویژه از سوی اتباع ایرانی به ارمنستان افزوده و موجب تعمیق بیشتر روابط و شناخت دو جامعه شده است.
از سوی دیگر گسترش همکاری های علمی و دانشگاهی و حضور بیش از یک هزار دانشجوی ایرانی در دانشگاه ها و موسسات آموزشی ارمنستان از دیگر نمادهای نزدیکی دو ملّت بوده است.



 
 
Share/Save/Bookmark