بنیاد مطالعات قفقاز - آخرين عناوين نواحی :: rss_full_edition http://caucasus.ir/vsnd2fl06tmcy.a2y.html Mon, 10 Dec 2018 10:38:44 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 http://caucasus.ir/skins/default/fa/normal/ch01_newsfeed_logo.gif تهیه شده توسط بنیاد مطالعات قفقاز http://caucasus.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام شبکه خبری سازمان آب و برق خوزستان آزاد است. Mon, 10 Dec 2018 10:38:44 GMT نواحی 60 رهبر مخالفان دولت گرجستان با رد نتیجه انتخابات، هوادرانش را به تظاهرات مسالمت‌آمیز دعوت کرد http://caucasus.ir/vdcbffb5.rhbgapiuur.html به گزارش یورونیوز، گریگول واشادزه رهبر مخالفان دولت و کاندیدای شکست خورده انتخابات ریاست جمهوری در گرجستان روز پنج شنبه اعلام کرد که پیروزی سالومه زورابیش‌ویلی ، نامزد حزب حاکم را نمی‌پذیرد. وی خواستار برپایی تظاهرات صلح آمیز در روز یکشنبه شد. آقای واشادزه، از حمایت ۱۱ حزب مخالف دولت برخوردار بود. وی روز پنجشنبه خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی شد. سازمان امنیت و همکاری اروپا (OSCE) روز پنج شنبه گفت که سالومه زورابیش‌ویلی ، نامزد برگزیده انتخابات گرجستان از «حمایت بالاتری» نسبت به رقبای خود برخوردار بوده است چرا که حزب حاکم یعنی رویای گرجستان از وی در جریان کارزار انتخاباتی حمایت می‌کرد. در این گزارش آمده است که خانم زورابیش‌ویلی در کارزار انتخاباتی خود از از حمایت و امکانات دولتی بهره برده است. خبرگزاری رویترز به نقل از تحلیگران سیاسی گرجستان گزارش کرد به نظر نمی‌رسد با شمارش مجدد بخشی از آرا، تغییر عمده‌ای در نتیجه انتخابات ریاست جمهوری این کشور دیده شود. گرجستان از نخستین سال‌های قرن بیست و یکم یکی از متحدان جدی اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا در منطقه قفقاز به شمار می‌رود. سالومه زورابیش‌ویلی با پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری گرجستان در سال ۲۰۱۸، نخستین زنی است که در این کشور به مقام ریاست جمهوری می‌رسد. وی که متولد فرانسه است توانست در دور دوم انتخابات با بدست آوردن ۵۹.۶ درصد آراء به این مقام برسد و نامزد رهبر مخالفان دولت را ببرد. هیچ کدام از نامزدهای این انتخابات نتوانستند ۵۰ درصد لازم را برای پیروزی در دور اول رای‌گیری ماه گذشته را به دست آوردند و این انتخابات به دور دوم کشیده شد. ]]> نواحی Fri, 30 Nov 2018 11:24:03 GMT http://caucasus.ir/vdcbffb5.rhbgapiuur.html «سالومه زورابیشویلی» اولین رئیس‌جمهور زن گرجستان شد http://caucasus.ir/vdcauenu.49nwy15kk4.html سالومه زورابیشویلی با پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری گرجستان به اولین زنی تبدیل شده که در این کشور عهده‌دار این سمت می‌شود. به گزارش انتخاب به نقل از بی بی سی، سالومه زورابیشویلی، دیپلمات سابق متولد فرانسه در دور دوم انتخابات، ۵۹ درصد آرا را به دست آورده و گریگول واشادزه، رقیبش ۴۰ درصد آرا را از آن خود کرده است. زورابیشویلی از حمایت حزب رویای گرجستان، حزب حاکم برخوردار بود. واشادزه، کاندیدای واحد مخالفان دولت به شمار می‌رفت. قرار است به زودی قانون اساسی جدید گرجستان اجرا شود و مطابق تغییرات صورت گرفته ریاست‌جمهوری عمدتا سمتی تشریفاتی خواهد بود. تغییر نظام حکومتی گرجستان به سیستم پارلمانی با اعتراض مخالفان مواجه شده است. سالومه زورابیشویلی ۶۶ ساله در سال ۱۹۲۱ پس از فرار پدر و مادرش از گرجستان به دنبال الحاق آن به شوروی، در پاریس متولد شد. او در سال ۲۰۰۳ وارد وزارت امور خارجه فرانسه شد و مدتی سفیر این کشور در گرجستان بود. او سپس کار خود را در وزارت امور خارجه فرانسه ترک کرد و توسط میخائیل ساکاشویلی، رئیس‌جمهوری وقت گرجستان به عنوان وزیر امور خارجه منصوب شد. زورابیشویلی گفته است خواهان برقراری توازن در روابط با روسیه و غرب است. واشازده که در زمان بحران روسیه و گرجستان وزیر امور خارجه بود، کاندیدای غربگراتری به شمار می‌رفت. این آخرین بار است که انتخابات ریاست‌جمهوری گرجستان با رای مستقیم مردم برگزار شده است. از این به بعد مجلس گرجستان رئیس‌جمهوری این کشور را انتخاب خواهد کرد. گرجستان خواهان عضویت در اتحادیه اروپا و پیمان ناتو است و کشورهای اروپایی این انتخابات را زیرنظر داشتند. مخالفان از بی‌نظمی در جریان رای‌گیری و حملات به مراکز تبلیغاتی انتقاد کرده‌اند اما حزب حاکم چنین ادعاهایی را رد کرده است. ناظران بین‌المللی به دور اول رای‌گیری انتقادهایی وارد کردند و فضای این انتخابات را میان دو کاندیدا "نابرابر" دانستند. ]]> نواحی Thu, 29 Nov 2018 18:06:43 GMT http://caucasus.ir/vdcauenu.49nwy15kk4.html تاپی در فاز احداث، آی‌پی در حال اغما http://caucasus.ir/vdcjvte8.uqeyxzsffu.html پیش‌درآمد پروژه احداث خط لوله ترکمنستان ـ افغانستان ـ پاکستان ـ هند (TAPI) پس از سال‌ها فراز و فرود در ژانویه 2016 توسط سران چهار کشور افتتاح شد. احداث بخش ترکمنستان این خط لوله که در 13 دسامبر 2015 آغاز شده بود در جمعه 23 فوریه 2018 (4 اسفند 1396) پایان یافت. فردای آن، در 24 فوریه، احداث بخش افغانستان این خط لوله آغاز شد. یکی از مهم‌ترین کنشگران تعیین‌کننده‌ی موفقیت یا شکست این طرح، یعنی طالبان، وعده همکاری داده و اعلام کرده است که در برابر احداث این خط لوله در مناطق تحت کنترل خویش مانعی ایجاد نخواهد کرد. این خط لوله 1814 کیلومتری از طریق افغانستان به پاکستان و از آنجا به هند خواهد رفت. دست کم 816 کیلومتر از طول این خط لوله از خاک افغانستان خواهد گذشت. قطر این خط لوله 56 اینچ است و با فشار 100 آتمسفر کار خواهد کرد. ظرفیت آن انتقال سالانه 33 میلیارد متر مکعب گاز طبیعی خواهد بود. که 5 میلیارد متر مکعب آن به افغانستان تخصیص خواهد یافت و سهم پاکستان و هند، مساوی، هر یک 14 میلیارد متر مکعب خواهد بود. شش ایستگاه تقویت فشار در مسیر این خط لوله تعبیه خواهد شد. در حالی‌که انتظار می‌رفت که تاپی تا سال 2019 به بهره‌برداری برسد، برآوردهای فعلی از آغاز به فعالیت آن در 2020 حکایت می‌کنند. این خط لوله که به نام خط لوله «ماورای افغانستان» نیز شناخته می‌شود گاز طبیعی را از میدان گازی «گالکینیش»، یکی از پنج میدان گازی بزرگ جهان، واقع در استان «مرو» ترکمنستان، به افغانستان و پاکستان و هند منتقل خواهد کرد. این میدان گازی در دوم نوامبر 2006 کشف شد و صفرمراد نیازاف رئیس جمهور وقت ترکمنستان، از شرکت ملی نفت چین (CMPG) و کمپانی ترکیه‌ای چالیک انرژی (alik EnerjiÇ) برای اکتشاف در این میدان گازی دعوت کرد. نام این میدان در ابتدا «یولوتن» بود و در نوامبر 2011 به «گالکینیش» تغییر یافت. توسعه این میدان گازی در دسامبر 2009 به شرکت ملی نفت چین، شرکت هیوندای و شرکت پتروفک واگذار شد. استخراج گاز از میدان گالکینیش در 2013 آغاز شد. این میدان گازی تحت مدیریت شرکت ملی نفت ترکمنستان «ترکمن‌گاز» فعالیت دارد. خط لوله تاپی در افغانستان از استان‌های هرات، فراه، نیمروز، هلمند و قندهار خواهد گذشت. این خط لوله در افغانستان به موازات بزرگراه هرات ـ قندهار ساخته خواهد شد و پس از ورود به پاکستان از کویته به مولتان خواهد رفت. مقصد نهایی این خط لوله شهر فاضل‌کا در هند در مجاورت مرز با پاکستان خواهد بود. تخمین اولیه هزینه احداث این خط لوله 6/7 میلیارد دلار بود که برآوردهای جدید میزان آن‌را 10 میلیارد دلار اعلام کرده است. مشارکت‌کننده اصلی این خط لوله شرکت ملی نفت ترکمنستان «ترکمن‌گاز» است. پروژه خط لوله تاپی از حمایت جدی ایالات متحده برخورد بوده است زیرا این خط لوله به ترکمنستان به عنوان یکی از جمهوری آسیای مرکزی امکان خواهد داد که انرژی را به بازارهای غربی صادر کند بدون اینکه به مسیرهای روسیه و یا ایران متکی باشد و در ضمن به عنوان جایگزین خط لوله صلح، متضمن اجرایی شدن سیاست‌های ایالات متحده در خارج نگاه داشتن ایران از پروژه‌های زیرساختی در حوزه انرژی و حمل و نقل خواهد بود. سفیر وقت ایالات متحده در ترکمنستان، تریسی آن یاکوبسن در دسامبر 2009 گفته بود: «ما با جدیت نگاه خود را به این پروژه دوخته‌ایم و احتمال پیوستن کمپانی‌های آمریکایی به این پروژه وجود دارد.» از ایده تا اجرا  نخستین گام‌ها برای انتقال گاز از ترکمنستان به پاکستان در 15 مارس 1995 و با امضای یادداشت تفاهم رسمی بین دولت‌های طرفین برای احداث یک خط لوله برداشته شد. شایان ذکر است که در همان سال گفت‌وگوها بین ایران و پاکستان در مورد احداث خط لوله گاز از ایران به پاکستان آغاز شد و توافق اولیه در مورد آن در 1995 حاصل شد. خط لوله‌ای که ایده آن در دهه پنجاه میلادی توسط یک مهندس پاکستانی، ملک‌آفتاب احمدخان مطرح شده بود و بر اساس توافق 1995 قرار شد که گاز از میدان پارس جنوبی به کراچی پاکستان انتقال یابد. اقدام پاکستان به مذاکره همزمان با ایران و ترکمنستان برای احداث خط لوله انتقال گاز یک تصمیم دوراندیشانه برای تنوع‌بخشی همزمان به منابع تامین انرژی این کشور و کاهش ریسک ناشی از عدم تحقق هر یک از این مسیرها بود. مسیرهایی که شواهد حاکی از آن است که گزینه دشوار و نامحتمل در نگاه نخست، یعنی ترکمنستان، پس از ربع قرن از توافق اولیه محقق خواهد شد. در حالی‌که اراده ایالات متحده بر عدم تحقق خط لوله ایران ـ پاکستان و حمایت آن از احداث خط لوله تاپی احتمالا مهم‌ترین فاکتور در عملی شدن این گزینه بوده است. گفتنی است که در 1989 برنده آینده جایزه صلح نوبل، دکتر راجندرا پاچائوری (Rajendra Pachauri) با همکاری علی شمس اردکانی معاون وقت وزیر امور خارجه ایران طرح خط لوله گاز ایران ـ پاکستان ـ هند را تدوین کرده و به دولت‌های ایران و هند پیشنهاد دادند. خط لوله‌ای که با امضای توافقنامه بین ایران و هند در 1999 قرار شد که از پاکستان به هند نیز ادامه یابد و البته بعد از مذاکرات طولانی و انجام مطالعات دقیق امکان‌سنجی که همه از مقرون به صرفه بودن خط لوله موسوم به صلح حکایت داشتند در سال 2009 و در نتیجه انصراف هند از این طرح، مجددا به طرح خط لوله ایران ـ پاکستان (IP) تبدیل شد. هند علت خروج از این پروژه را مسایل مالی و نگرانی‌های امنیتی خواند و البته این خروج بعد از امضای یک توافق هسته‌ای غیر نظامی با ایالات متحده در 2008 صورت گرفت. در حالی‌که زمینه‌سازی‌ها برای طراحی عبور خط لوله گاز از افغانستان به‌دلیل بی‌ثباتی‌های این کشور در اواخر دهه نود میلادی و وقایع پس از یازده سپتامبر به مانع بر خورده بود، پس از استیلای ایالات متحده بر افغانستان، در 27 دسامبر 2002 توافق جدیدی برای احداث خط لوله بین سران ترکمنستان و افغانستان و پاکستان به امضا رسید. ورود این پروژه به فاز احداث به‌دلیل فراهم نبودن مجموعه متنوعی از زمینه‌ها برای چند سال محقق نشد ولی حمایت‌های ایالات متحده و تمایل ترکمنستان برای صدور گاز در مسیرهای جدید و وجود مشتریان پروپاقرص، سبب شد که این طرح با شکست قطعی مواجه نشود. در 2005 بانک توسعه آسیایی نسخه نهایی نتایج مطالعه امکان‌پذیری احداث این خط لوله را که توسط کمپانی بریتانیایی پِنسپِن (Penspen) انجام شده بود را دریافت کرد. یکی از مشکلات در خصوص امکان‌پذیری احداث این خط لوله عبور بخش‌هایی از آن از مناطق تحت سلطه طالبان بود. موضوعی که در مباحث مربوط به احداث چنین خط لوله‌ای در اواخر دهه نود میلادی نیز مطرح شده بود و البته طالبان نیز تلاش کرده بود که برای خود در این چارچوب نقشی تعریف کند. چنان‌که در ژانویه 1998 طالبان بین کمپانی آرژانتینی بریداس (Bridas) و کنسرسیوم سنت‌گاز (CentGas) با محوریت شرکت آمریکایی یونوکال (Unocal)، همکاری با کنسرسیوم سنت‌گاز را برای احداث خط لوله انتقال گاز ترکمنستان به پاکستان برگزید و توافقی را مبنی بر مجوز فعالیت این کنسرسیوم برای احداث خط لوله ترانس افغانستان در سرزمین‌های تحت سلطه خویش امضا کرد. گفتنی است که رابرت اُآکلی (Robert Oakley) سفیر آمریکا در پاکستان در 1997 به سنت‌گاز پیوسته بود. البته رویدادهای بعدی در مناسبات ایالات متحده و طالبان سبب به هم خوردن توافق‌های مذکور و انحلال کنسرسیوم سنت‌گاز شد. به موازات تحولات در مورد خط لوله صلح، در 24 آوریل 2008، پاکستان، هند و افغانستان در مورد چارچوب خرید گاز از ترکمنستان به توافق دست یافتند. یک سال پس از خروج هند از پروژه خط لوله صلح، توافق بین دولتی برای احداث خط لوله از ترکمنستان در 11 دسامبر 2010 در عشق‌آباد به امضا رسید. در آوریل 2012، افغانستان و هند از توافق در مورد هزینه ترانزیت گاز از قلمرو پاکستان بازماندند. در پی آن پاکستان و هند نیز به توافق در مورد هزینه ترانزیت گاز در بخش مربوط به پاکستان دست نیافتند. در نهایت در 16 مه 2012 پارلمان افغانستان توافق در مورد خط لوله را تایید کرد و فردای آن، کابینه هند نیز به کمپانی گازی دولتی گاییل (GAIL) مجوز داد که توافقنامه خرید و فروش گاز را با شرکت ملی نفت ترکمنستان، «ترکمن‌گاز»، به امضا رساند. به هر روی با وارد شدن مشتری چهارم یعنی چین برای گاز ترکمنستان از مسیر تاپی، به نظر می‌رسد که این خط لوله با چشم‌انداز روشن‌تری مواجه شده است. به‌ویژه از آنرو که دستگاه دیپلماسی چین در دهه نود میلادی نشان داد که از توان و مهارت کافی برای برقراری ارتباطات خوب با طالبان برخوردار است و فعلا تحقق خط لوله تاپی در گذر از افغانستان منوط به همکاری طالبان و پایبندی این گروه بر وعده‌های خویش است. طالبانی که به نظر می‌رسد که روابط آن با پاکستان به‌عنوان یک طرف حساب مهم و قدیمی نیز در سال‌های اخیر دچار پیچیدگی‌هایی شده است. فرجام سخن در حالی‌که قرار بود خط لوله صلح در 31 دسامبر 2014 به بهره‌برداری برسد، پس از خروج هند از این طرح، پاکستان نیز در عمل اقدامی در خصوص تحقق این خط لوله به انجام نرسانده است. ایران و پاکستان در ۱۱ مارس ۲۰۱۳ در نقطه صفر مرزی کلنگ احداث این خط لوله را به زمین زدند و قرار شد تا دسامبر ۲۰۱۴ بخش پاکستانی این خط لوله تکمیل و صادرات گاز ایران آغاز شود. اما با وجود تکمیل بخش ۹۰۰ کیلومتری خط لوله در ایران تا مرز پاکستان و سپری شدن ۳ سال از ضرب‌الاجلی که برای اسلام‌آباد تعیین شده بود، پاکستان کماکان هیچ اقدامی برای تکمیل این خط لوله انجام نداده است. دلایل پاکستان در این زمینه ناتوانی در تامین هزینه‌ها، مشکلات مالی و همچنین تحریم‌های ایران از سوی آمریکا بوده است. در این بین ایران حتی پیشنهاد مشارکت در ساخت این خط لوله در خاک پاکستان و تخصیص یک وام ۵۰۰ میلیون دلاری برای آن را نیز به طرف پاکستانی داده است که مورد استقبال اسلام‌آباد قرار نگرفته است. به نظر می‌رسد که علاوه بر فشارهای ایالات متحده، اقدامات و لابی‌های عربستان سعودی نیز در تصمیم پاکستان مبنی بر عدم به بهره‌برداری رسیدن خط لوله آی‌پی موثر بوده باشد. این وضعیت در حالی صورت می‌گیرد که پاکستان با مشکلات جدی در حوزه انرژی روبرو است و به‌زعم بسیاری از کارشناسان، راه‌اندازی خط لوله تاپی نیز به تامین کامل نیازهای این کشور در حوزه انرژی منجر نخواهد شد و پاکستان به واردات گاز از ایران نیاز دارد. چنانکه به گفته «محمد عرفان شهزاد» معاون موسسه مطالعات سیاسی در پاکستان، اکثریت مطلق افکار عمومی پاکستان، از واردات گاز ایران پشتیبانی می‌کند. در این بین در تحلیل علل و دلایل رفتارهای کنشگران دخیل در موضوع خطوط لوله تاپی و صلح و به حاشیه رانده شدن طرح مقرون به صرفه و دارای امکان‌پذیری بالا خط لوله ایران در مقایسه با مسیر افغانستان، در کنار نقش‌آفرینی ایالات متحده، عربستان سعودی و برخی دیگر از قدرت‌ها، باید برخی ملاحظات و محاسبات کشورها را نیز در نظر گرفت. به گفته «محمد عرفان شهزاد» در نشست «سیاست پاکستان در قبال آسیای مرکزی و قفقاز» در بنیاد مطالعات قفقاز، یکی از مولفه‌هایی که هند را در مقایسه بین خط لوله صلح و تاپی به سمت انتخاب گزینه دوم سوق داد این است که اگر روزی پاکستان بخواهد که شیرهای انتقال گاز را در خاک خویش به روی هند ببندد، دهلی نو با توجه به روابط مستحکمی که با کابل دارد می‌تواند از کابل انتظار داشته باشد که شیرهای انتقال گاز را در خاک خود و در بالادست پاکستان، به روی این کشور ببندد، در حالی‌که در خط لوله صلح این امکان و این گزینه برای هندوستان جهت ممانعت از تبدیل شدن عبور خط لوله از خاک پاکستان به یک اهرم فشار یا تنظیم رفتار در دست اسلام‌آباد علیه دهلی وجود ندارد. گزاره‌ای که هر چند می‌تواند به‌منزله یک مولفه در ماتریس بزرگ مولفه‌ها برای تصمیم‌گیری مطرح باشد اما قطعا در مقابل بسیاری دیگر از مولفه‌های موثر، یک فاکتور تعیین‌کننده و قاطع در خروج هند از خط لوله صلح نبوده است.   منبع: دوماهنامه دیپلماسی انرژی، شماره یازدهم، مهر و آبان 1397، ص 89-87.   ]]> نواحی Wed, 28 Nov 2018 12:24:24 GMT http://caucasus.ir/vdcjvte8.uqeyxzsffu.html گزارش نشست «گفت‌وگوی اندیشمندان ایران و ترکیه؛ چشم‌انداز مناسبات دوجانبه و منطقه‌ای» http://caucasus.ir/vdce7x8w.jh877i9bbj.html نشست «گفت‌وگوی اندیشمندان ایران و ترکیه؛ چشم‌انداز مناسبات دوجانبه و منطقه‌ای» با حضور و سخنرانی دکتر جنید آکالین (استاد روابط بین‌الملل و ارتباطات در دانشگاه آرل استانبول و عضو کمیته اجرایی جامعه دانشگاهیان ترکیه)، دکتر کورشاد ییلدیز رئیس سابق شاخه استانبول جامعه دانشگاهیان ترکیه، دکتر جعفر حق‌پناه (معاون سابق پژوهشکده مطالعات راهبردی)، سیدعلی قائم‌مقامی (کارشناس مسایل ترکیه)، محسن پاک‌پرور (رئیس بخش آسیای مرکزی و قفقاز دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه)، ابراهیم فراهانی (کارشناس مسایل ترکیه در پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه) و دکتر علی کالیراد (استادیار دانشگاه تهران) با حضور جمعی از پژوهشگران و کارشناسان از ساعت 15 تا 18 شنبه 26 آبان 1397 در محل بنیاد مطالعات برگزار شد. این نشست توسط بنیاد مطالعات قفقاز و با همکاری دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد. در ابتدای نشست دکتر آکالین موارد زیر را بیان کرد: - شکی نیست که آمریکا و اسرائیل در پشت پرده ویرانی‌ها و بی‌ثباتی‌های خاورمیانه قرار دارند. - آمریکا دشمن است و یک دشمن بزرگ و قوی؛ کشورهای منطقه به تنهایی یارای مقابله با یکجانبه‌گرایی‌های آمریکا را ندارند و باید دست به ائتلاف‌های منطقه‌ای بزنند - ما ایده تشکیل اتحادیه پنج کشور ـ پنج دریا (شامل ایران، ترکیه، سوریه، عراق و جمهوری آذربایجان که دسترسی به مدیترانه، دریای سیاه، دریای اژه، خلیج فارس و دریای خزر دارند) را مطرح و دنبال می‌کنیم. - این پنج کشور در منطقه‌ای قرار دارند که اروپا به آسیا متصل می‌شود و از لحاظ راهبردی اهمیت جهانی دارد. - ایران و ترکیه در این اتحادیه جایگاه مهمی دارند. - ایران و ترکیه از معدود کشورهای جهان هستند که هیچ‌گاه مستعمره نشده‌اند و همواره استقلال خویش را حفظ کرده‌اند. - سوریه، عراق و جمهوری آذربایجان نیز کشورهای مهمی هستند و ظرفیت رشد و پیشرفت و ارتقا را دارند. - ترکیه و ایران می توانند نقشی که آلمان و فرانسه در اتحادیه اروپا دارند را در این اتحادیه ایفا کنند و به‌عنوان لوکوموتیو این اتحادیه ایفای نقش کنند. - این اتحادیه می‌تواند برای منطقه ثبات و آرامش و شکوفایی را به ارمغان آورد. - تحقق این اتحادیه پروژه آسانی نیست و کار امروز و فردا هم نیست اما باید به این دیدگاه باور داشته باشیم. - ما در ترکیه داریم راجع به این ایده صحبت می‌کنیم، ده سالی است که به آن می اندیشیم. اتفاقاتی که در سطح منطقه و جهان دارد می‌افتد در عمل تشکیل این اتحادیه را به ایران و ترکیه دیکته می‌کند. - تشکیل این اتحادیه سبب می‌شود که عراق و سوریه که از جنگ‌ها و بحران‌های ممتد بسیار آسیب دیده‌اند بتوانند تمامیت خود را حفظ کرده و از خطر تجزیه و فروپاشی برهند. - ما تجربه همکاری موفق در قالب نوعی از دیالوگ و تشریک مساعی را داریم. برای مثال فرآیند آستانه یک الگوی موفق است که ایران و ترکیه و روسیه موفق شدند در مدیریت یک بحران بزرگ، ایالات متحده را کنار بگذارند. - روابط ایران و ترکیه در حوزه سیاسی رو به پیشرفت است و ما از این بابت راضی هستیم. برای توسعه روابط اقتصادی هم ما مانعی نداریم. - در روابط اقتصادی ایران و ترکیه یک عدم تعادل وجود دارد. ترکیه سالانه 10 میلیارد دلار نفت و گاز از ایران وارد می‌کند در حالی‌که مجموع صادرات سالانه ترکیه به ایران، 3/2 میلیارد دلار است. - ترکیه نمی‌تواند مطالبه آمریکا جهت عدم واردات انرژی از ایران را بپذیرید زیرا ترکیه 50 درصد نفت و گاز خود را از ایران وارد می‌کند. ترکیه توسط آمریکا به مدت شش ماه از تحریم‌های انرژی اعمالی بر ایران معاف شده است بعد از این موعد آمریکایی‌ها مجدد شرایط را بررسی خواهند کرد. - اگر راجع به روابط ایران و ترکیه صحبت می‌کنیم نباید به مولفه‌های سیاسی و اقتصادی بسنده کنیم، فاکتور بسیار مهم دیگری نیز وجود دارد و آن فرهنگ است. - در دوره جنگ سرد بین ایران و ترکیه فاصله افتاده است، ما باید با هم گفت‌وگو و مراوده داشته باشیم باید در جهت مفاهمه و درک بیشتر نسبت به یکدیگر گام برداریم. - ما جمعی از اساتید دانشگاه در ترکیه از رشته‌های مختلف هستیم که علاقمند به توسعه روابط ایران و ترکیه هستیم و با هدف ارتقای مفاهمه و گفت‌وگو و یافتن زمینه‌های همکاری و روابط گسترده‌تر بین دو کشور به تهران آمده‌ایم. ما همه حوزه‌های روابط از بخش‌های اقتصادی و فرهنگی تا مباحث علمی و حتی موضوعات وزرش و جوانان را مد نظر داریم. - باید اعتراف کنم که کار ما سخت است زیر اندیشمندان ترکیه بیشتر به سمت غرب گرایش دارند. غرب را ملاک قرار می‌دهند و نگاه‌شان به سوی غرب است. این میراث فعالیت‌های فرهنگی و سیاسی و اقتصادی آمریکایی‌ها در ترکیه در دوران جنگ سرد است. در حوزه گردشگری اکنون شاهد یک توسعه چشمگیر در روابط دو کشور هستیم. گردشگران ایرانی در شمار بسیار زیاد به وان سفر می‌کنند، اکنون نیز شمار زیادی از ایرانی‌ها از ترابوزان دیدار می‌کنند. - به نظر من هنر ایران به ویژه سینمای شما، یاریگر خوبی برای ارتقای روابط است. عباس کیارستمی در ترکیه شهرت زیادی دارد. اصغر فرهادی نیز سینماگر شهیری در ترکیه است. مهم‌ترین و بزرگ‌ترین جشنواره فیلم ترکیه به‌صورت سالانه در آنتالیا برگزار می‌شود، امسال اصغر فرهادی میهمان ویژه این فستیوال بود.  در ادامه دکتر جعفر حق‌پناه گفت: - طرح تشکیل اتحادیه «پنج کشور ـ پنج دریا»، یک طرح آشنا و مسبوق به سابقه است. در اواخر دهه هشتاد شمسی، جمهوری اسلامی ایران تشکیل محور «ساعت» با حضور سوریه، ایران، عراق و ترکیه را پیشنهاد داد که تفاوتش با اتحادیه «پنج کشور ـ پنج دریا» صرفا عدم حضور جمهوری آذربایجان در محور ساعت بود. این محور که معطوف به ارتقای همکاری‌های منطقه‌ای و تشریک مساعی برای بهبود ثبات و امنیت و شکوفایی اقتصاد در منطقه بود، متاسفانه به دلیل بحران‌های خاورمیانه و به ویژه بحران سوریه به مرحله تحقق نزدیک نشد. - بحران سوریه انرژی‌های کشورهای مسلمان منطقه را به شکلی چشمگیر کاهش داد. - شکی نیست که کلیه تحولات مهم در منطقه ما باید با حضور و کنشگری ایران و ترکیه به انجام رسد. اکنون که موعد بازسازی عراق و سوریه فرارسیده است، مسأله همکاری ایران و ترکیه از اهمیت بالاتری برخوردار می‌شود. - ایران و ترکیه قدرت‌های مرکزی (central power) هستند یعنی عضو هیچ مجموعه امنیتی منطقه‌ای نیستند و همزمان می‌توانند چند خرده نظام امنیتی را به هم پیوند دهند. به این جهت این دو کشور می‌توانند نقطه اتصال پیرامون‌شان با دیگر مناطق هم باشند. مثلا ایران می‌تواند نقطه اتصال شبه قاره، افغانستان، قفقاز و خاورمیانه باشد و این اهمیت ویژه‌ای به این دو کنشگر اصلی منطقه می‌دهد. - اگر ترکیه بخواهد نگاه به شرق داشته باشد، ایران می‌تواند در حوزه ترانزیت نقش مهمی برای یاری ترکیه ایفا کند. اگر ترکیه بخواهد به آسیای مرکزی، افغانستان و یا پاکستان وصل شود ایران می‌تواند محمل این ارتباط باشد. همچنین ایران عضو کلیدی کریدور شمال ـ جنوب است که آن‌هم می‌تواند برای ترکیه فرصت‌ساز باشد. - باثبات‌ترین مرزهای خاورمیانه در چهارصد سال گذشته مرزهای ایران و ترکیه بوده است. بی‌شک گروه‌های تروریستی نظیر «پ ک ک» نمی‌توانند در این مهم خللی ایجاد کنند. - در مورد عدم تعادل در موازنه تجاری ایران و ترکیه به نظرم با اعمال تعرفه‌های ترجیحی این عدم تعادل برطرف شده و موازنه تجاری بین ایران و ترکیه در واردات و صادرات طرفین پدید آمده است. - البته حجم فعلی مناسبات اقتصادی با ظرفیت‌های واقعی و همچنین چشم‌اندازهایی که توسط سران دو کشور برای تحقق حجم 30 میلیارد دلاری در تجارت فیمابین ترسیم شده بود، فاصله دارد. - این واهمه وجود دارد که تحریم‌های ایالات متحده به حجم کنونی روابط تجاری دو کشور نیز آسیب برساند. - قضایایی نظیر اقدام آمریکایی‌ها علیه هالک بانک و همچنین وجود مولفه فتح‌الله گولن در مناسبات ترکیه و ایالات متحده این چشم انداز را ترسیم می‌کند که احتمال دارد ترکیه نتواند در سری جدید تحریم‌های ظالمانه آمریکا علیه ایران، همانند تحریم‌های پیشین، به ایران در جهت مقابله با تحریم‌ها یاری رساند. البته به نظر من کشوری که دارای جایگاه یک قدرت منطقه‌ای است و برای خود پرستیژ و اعتباری در اندازه یک قدرت منطقه‌ای قائل است نمی‌تواند در برابر فشارهای آمریکا برای تحریم همسایه و شریک خود گردن فرود آورد. از این‌رو به نظرم ترکیه از لحاظ اعتباری هم که شده تسلیم فشارهای آمریکا برای همراهی با تحریم‌های ظالمانه علیه جمهوری اسلامی ایران نخواهد شد.  در ادامه دکتر علی کالیراد گفت: واقعیت این است که ارائه پیشنهاد تشکیل ائتلاف بین دو کشور، به‌خصوص توسط طرف ترکیه‌ای، مسبوق به سابقه است و دست کم به قرن 19 بازمی‌گردد. البته این پیشنهادات همواره در برهه‌هایی صورت گرفته بود که ترکیه با مخاطراتی مواجه و به نوعی در تنظیم روابط خویش با دیگر قدرت‌ها به مشکل خورده بود و همین مولفه و برخی دیگر از فاکتورهای اثرگذار نظیر نگاه تاکتیکی ترکیه به شکل دادن این سطح از همکاری‌ها با ایران و فقدان بنیان‌های فکری ضروری، در نهایت مانع از شکل‌گیری اتحاد و ائتلاف در سطح مطلوب و مورد انتظار طرفین می‌شد. تنها در یک دوره از تاریخ معاصر شاهد شکل‌گیری نوعی همکاری جدی در سطح الگویی از اتحادیه بین دو کشور در دهه سی میلادی بودیم که اقدامات عملی با بینش راهبردی توام شدند و در نتیجه اراده‌های طرفین در جهت ارتقای همکاری‌ها به بار نشست. امیدوارم که با توجه به تجارب ارزشمند و دیرپای دیپلماتیک این دو کشور ریشه‌دار منطقه و سوابق همکاری‌ها و دستاوردهای اخیر در مناسبات فیمابین، این نوع ابتکارات و پیشنهادها که اکنون از سوی برخی نخبگان دانشگاهی شاخص مطرح می‌شود زمینه‌ساز شکل‌گیری نوعی همکاری جدی و راهبردی بین دو کشور برادر و دوست شود. در ادامه آقای سیدعلی قائم‌مقامی گفت: - صحبت‌های دوستان در مورد تشکیل اتحادیه با همکاری ایران و ترکیه نویدبخش و مثبت است اما باید توجه داشته باشیم که ترکیه به عنوان عضو ناتو و متحد ایالات متحده آمریکا منافع و محدودیت‌هایی دارد که تحقق همکاری‌های منطقه‌ای را دشوار می‌کند. - دیروز آقای اردوغان و ترامپ با یکدیگر در مورد همکاری جهت مقابله با تروریسم صحبت کرده‌اند و از همکاری‌های دو کشور سخن رانده‌اند. این در حالی است که ترکیه در غرب فرات در حال همکاری با آمریکا است و از سوی دیگر شرق فرات که در دست PYD و در واقع در دست آمریکا است یک دغدغه و نگرانی نظامی ـ امنیتی برای ترکیه است. یعنی ترکیه در غرب فرات همکار آمریکا و در شرق فرات دشمن آمریکا است. با این انشقاق‌ها و اختلافات صحبت کردن از همکاری همه‌جانبه آنکارا ـ واشنگتن ضد تروریسم قدری اغراق‌آمیز به نظر می‌رسد. - البته نباید از خاطر برد که ترکیه و آمریکا متحد یکدیگر هستند. - شبکه‌های رسانه‌ای مختلف ترکیه از «خبر ترک» گرفته تا «سی ان ان ترک» تا «TRT» به صورت مداوم میزبان تحلیلگرانی هستند که علیه جمهوری اسلامی ایران سخن‌پراکنی می‌کنند و ایران را توسعه‌طلب معرفی می‌کنند و مدعی می‌شوند که ایران در صدد این است که از سویی گستره حضور خود را تا مدیترانه بسط دهد و از سوی دیگر در افغانستان و دیگر مناطق در حال بسط نفوذ خود است. با چنین هجمه‌های دامنه‌دار رسانه‌ای توقع اینکه افکار عمومی ترکیه نسبت به جمهوری اسلامی ایران مثبت باشد و مثلا زمینه شکل‌گیری یک اتحادیه با نقش کلیدی دو کشور فراهم آید دور از ذهن به نظر می‌رسد. - ترکیه می‌گوید که چون آمریکایی‌ها سامانه ضد موشکی پاتریوت را به این کشور نمی‌دهند در صدد خرید سامانه دفاع موشکی اس 400 از روسیه است. در حالی‌که عراق در اشغال آمریکا، متحد ترکیه است و سوریه نیز از لحاظ آفندی و پدافندی در اختیار روسیه است، ترکیه در فضای تهدید از سوی کدام کشور به دنبال استقرار سامانه های ضد موشکی است؟ آیا ترکیه از سوی ایران احساس خطر موشکی دارد؟ - ایران و ترکیه تهدید علیه هم نیستند. روشنفکرانی که از تهدید ایران علیه ترکیه سخن می‌گویند یا صداقت ندارند و یا مطلع نیستند. اکنون در مدیترانه شرقی کنسرسیومی شامل آمریکا، انگلیس، اسرائیل و قبرس شروع به حفاری در حوزه منابع مشترک با ترکیه کرده اند و کشتی‌های جنگی هم این حفاری‌ها را اسکورت می‌کنند. آیا این اقدام علیه ترکیه نیست؟ سئوال من این است که چرا آن روشنفکرانی که مدام به ایران بدوبیراه می‌گویند این اتفاقات را نمی‌بینند و دوست و دشمن را تشخیص نمی‌دهند؟ یک مخاطره بسیار جدی برای منطقه و از قضا عمده کشورهایی که در طرح مورد نظر شما با آن درگیر هستند، تبعات زیست محیطی پروژه سدسازی موسوم به «گاپ» بر روی رودخانه‌های دجله و فرات در جنوب شرق ترکیه است. شما مطلع هستید که مسأله ریزگردها در بخشهایی از ایران و عراق به یک بحران اساسی تبدیل شده است و بخش مهمی از این بحران ناشی از همین پروژه است. بحرانی که گریبان سوریه را نیز می‌گیرد و تبعات ضد انسانی گسترده‌ای را بر جای می‌گذارد. طراحی و سرمایه‌گذاری این طرح از سوی شرکتهای صهیونیستی صورت گرفته است و به طور قطع مضرات و مخاطرات آن برای منطقه بر منافع آن در جهت توسعه کشاورزی در ترکیه فائق است. به نظر من چنین مواردی به شدت مخل شکلگیری یک اتحاد واقعی و عملی بین کشورهای ما است. دکتر آکالین در پاسخ گفت: - ما حمایتی از طرف دولت ترکیه نداریم. ما اندیشمندان وطندوست ترکیه‌ای هستیم که به ایران سفر کرده‌ایم تا با برادران ایرانی‌مان صحبت کنیم. بیشتر نظرات شما را قبول دارم. نباید از خاطر ببریم که ترکیه دومین کشور حساس در دوره جنگ سرد بود. آمریکا برای اینکه بتواند جلوی پیشرفت شوروی به سمت جنوب را سد کند، ترکیه را حمایت و تجهیز کرد. این حمایت تنها تامین سلاح نبود بلکه آمریکا روی افکار عمومی ترکیه نیز کار کرد و آن‌را به سوی غرب سوق داد. گرایش‌های یوروآتلانتیکی و گرایش به آمریکا در همه سطوح و ارکان ترکیه رخنه کرده است. - در مورد پروژه «گاپ» آنطور که من میدانم این یک طرح ملی با سرمایه‌گذاری ملی در ترکیه است و اساسا نمیتوان از سرمایه‌گذاری و طراحی صهیونیستی و خارجی در آن سخن گفت. شاید شرکتهای خارجی در فرآیند طراحی و تخصیص سرمایه این پروژه مشارکت داشته باشند اما اینکه ایده و طرح را صهیونیستی بدانیم چنین نیست. - دو حادثه ترکیه را وادار به بازاندیشی و تامل در برخی سیاستها و رویکردها کرد. نخست پدیده «پ ک ک» و دیگری ویرانی و قرار گرفتن عراق در شُرُفِ تجزیه بود - بعد از سال 90 میلادی با پشتیبانی و حمایت آقای هاشمی رفسنجانی روابط ایران و ترکیه رو به پیشرفت گذاشت. - بعد از حمله آمریکا به افغانستان و سپس عراق، ملی‌گرایی و ملی اندیشی در ترکیه توسعه پیدا کرد. - طرفداران آمریکا در ترکیه برنامه هسته‌ای ایران را طوری بازنمایی کردند که گویا ایران برنامه هسته‌ای را علیه ترکیه دارد پیش می‌برد. آن هجمه تبلیغاتی علیه ایران کماکان ادامه دارد. اما باید بدانید که منتقدان آمریکا و طرفداران ایران روزبه‌روز در ترکیه دارند بیشتر می‌شوند. در واقع می‌توان گفت که فضای ضد آمریکایی در ترکیه رو به افزایش است و به موازات آن نگاه به همکاری منطقه‌ای نیز در این کشور رو به تزاید است. - اکنون یک مواجهه بین گرایش‌های غربی و ملی را در ترکیه شاهدیم - آتاترک یک ارتش ملی بسیار قدرتمند را در ترکیه بنیان گذاشت و این ارتش در دوره جنگ سرد به صورت ممتد تحت تاثیر هجمه تبلیغات غرب‌گرایانه قرار داشت. - عمده انتقاداتی که شما نسبت به حزب حاکم ترکیه کردید درست است. - اردوغان از حمله ایالات متحده به عراق در سال 2003 حمایت کرد اما در تحولات سال‌های اخیر دارد از جناح آمریکایی فاصله می‌گیرد و به جناح ضد آمریکایی نزدیک می‌شود. - روند دور شدن ترکیه از ناتو یک واقعیت است. اما نباید فراموش کنیم که جدا شدن از ناتو یک پروسه و روند است. - هم مقامات ایران و هم روسیه و هم ناتو شاهدند که ترکیه دارد به مرور از ناتو دور می‌شود. - فرآیند آستانه یک تحول مهم است. در این چهارچوب ایران و ترکیه به یاری هم برخاسته‌اند و همچنین با روسیه همکاری می‌کنند. با توطئه و تحریک آمریکا هواپیمای سوخوی روسیه توسط جنگنده‌های F16 ترکیه سرنگون شد و همچنین سفیر روسیه در آنکارا ترور شد. این توطئه‌ها برای بر هم زدن فضای همکاری بین ترکیه و روسیه بود اما روسیه با عقلانتیت و هوشمندی و طمأنینه برخورد کرد و اردوغان هم عذرخواهی کرد. اگر چنین نمی‌شد تحولاتی خطرناک به وقوع می‌پیوست. - شما حق دارید که انتقاد کنید از اتخاذ و پیگیری برخی رویکردهای تفرقه‌افکنانه از سوی برخی از مقامات ترکیه، چون برخی از آنها مسایل شیعه و سنی را مدام مطرح می‌کنند و برخی نیز به تفرقه‌افکنی بین ترک و عجم می‌پردازند. - این اقدامات هم برای ترکیه و هم برای منطقه خطرناک است. دامن زدن به فرقه‌گرایی مذهبی بر خلاف قانون اساسی ترکیه است. در ادامه دکتر کورشاد ییلدیز گفت: - در دهه 90 میلادی بابت عضویت در اتحادیه اروپا امیدهایی در ترکیه ایجاد شد. این امیدها مبتنی بر این بود که ترکیه با عضویت در اتحادیه اروپا از لحاظ اقتصادی مرفه‌تر و از لحاظ دموکراسی ارتقایافته‌تر خواهد شد. - دولت اردوغان نیز در اوایل استقرارش قراردادی با اتحادیه اروپا امضا کرد و به آن مناسبت جشن بزرگی نیز برپا شد. اما بعد از گذشت یک دهه کلیه آن ادعاها از میان رفت و همه امیدها رو به نابودی رفت. به همین دلیل مردم ترکیه اتحادیه اروپا را منبع امید نمی‌بینند. بسیاری از مردم به این تلقی رسیده‌اند که در دنیا باید اتحادهایی وجود داشته باشد که کشورها منابع‌شان را با هم به اشتراک بگذارند و به همکاری و هم‌افزایی همت گمارند. دوستی ایران و ترکیه نیز چنین ظرفیت‌هایی را به همراه دارد. مشکل وجود برخی پیشداوری‌ها در ما است. ما باید به این فکر کنیم که پیشداوری‌های موجود در اذهان مردم و مقامات را چگونه باید از بین ببریم. - روابط علمی و فرهنگی و مناسبات بین هنرمندان و اندیشمندان می‌تواند به رفع پیش‌داوری‌های مخل در مناسبات‌مان یاری رساند و همچنین دولت‌ها را هم تحت تاثیر قرار دهد. در ادامه آقای محسن پاک‌پرور گفت: - ایده اتحادیه «پنج کشور ـ پنج دریا» ایده جالبی است، اما موانع جدی در جهت تحقق آن وجود دارد که باید به آنها فکر کرد و چاره‌اندیشی کرد. این پنج کشور دارای اختلافات ژئوپلیتیک کاملا مشهود هستند. اختلاف دیدگاه‌ها در بین جوامع نخبه سیاسی این کشورها بسیار روشن است. اختلافه‌ها در ادراک‌ها بین مردم این کشورها عاملی است که دشمنان از کوچک‌ترین موارد آن کمال سوءاستفاده را می‌کنند. - مولفه‌های مناسبات با کشورهای ثالث نیز در چارچوب این اتحادیه می‌تواند بسیار اثرگذار ظاهر شود. مثلا مولفه ارمنستان یا روسیه. واقعیت این است که در سال‌های گذشته ایران و ترکیه اراده بسیار خوبی برای توسعه همکاری‌ها به رغم کلیه موانعی که وجود داشته و یا در همین مدت حادث شده است نشان داده‌اند. ایران و ترکیه در گستره وسیعی از خاورمیانه و خلیج فارس تا قفقاز و آسیای مرکزی، زمینه‌های پرشمار همکاری و رقابت را پیشِ روی خود دارند. - در مناسباتی که ایران با دیگر کشورها و به ویژه همسایگانش دارد نقشه فتنه‌انگیز رژیم صهیونیستی بسیار برجسته است. نمونه آن را می‌توانیم در بحران‌سازی‌های این رژیم در مناسبات جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان شاهد باشیم. البته من وجوه خوشبینانه که مورد توجه جناب آقایان دکتر آکالین و دکتر ییلدیز قرار گرفت را نیز مشاهده می‌کنم و آنها را قبول دارم. اگر روابط صرفا رسمی و سیاسی باشد احتمال اینکه جنبه‌های اقتصادی و فرهنگی مغفول بماند وجود دارد. من بر توسعه روابط از طریق اندیشکده‌ها تاکید می‌کنم. - تمام تلاش‌ها باید معطوف به کاهش تنش‌ها و همه‌جانبه‌کردن مناسبات باشد. - در موضوع قتل قاشقچی ترکیه مدیریت عالی و هوشمندانه‌ای انجام داد. ان‌شاءالله ترکیه این هوشمندی را در مناسباتش با جمهوری اسلامی ایران نیز به کار بندد. در ادامه آقای ابراهیم فراهانی گفت: - واقعیت این است که سیاست خارجی ترکیه در سال‌های اخیر نوعی بی‌ثباتی را به نمایش گذاشته است. - از 2011 تا 2015 ترکیه یک سیاست همسو با ناتو را در پیش داشت و به بازیگر در زمین تحقق طرح خاورمیانه بزرگ تبدیل شد. اما بعد از آزادسازی حلب توسط نیروهای دولت روسیه و با همکاری ایران و روسیه و عدم حمایت ناتو از موضع ترکیه، ترکیه با تغییر جهتگیری‌اش در صحنه میدانی سوریه نگاه به شرق را در پیش گرفت و وارد بلوک آستانه شد. - بعد از شکست داعش وارد مرحله‌ای شده‌ایم که می‌توان گفت که بلوک آستانه تا حدودی کارایی خود را از دست داده است. مصداق آن نشست اردوغان و پوتین در سوچی است به نحوی که نشست سه‌جانبه تهران را به نوعی تحت‌الشعاع قرار داد. در ضمن اردوغان توانست در استانبول بلوکی اروپایی تشکیل دهد که در عمل به نوعی کنار گذاشتن ایران از روند تکاپوهای معطوف به حل و فصل بحران سوریه بود. البته این بدان معنا نیست که موضع ایران بی‌اثر یا کم‌اثر شده باشد. بحث من رویکردها و دگرگونی‌های دائمی سیاست خارجی ترکیه است. - مشکلی که اکنون در مسیر حل بحران سوریه وجود دارد این است که دولت ترکیه دولت بشار اسد را به رسمیت نمی‌شناسد و کماکان اصرار به رفتن اسد دارد. - دولت ترکیه در سوریه با مشکلات میدانی مواجه است. در شرق فرات با آمریکا همراه و در غرب فرات با آمریکا در چالش است. این مسایل در بلندمدت می‌تواند مشکل‌ساز شود. مسأله ادلب و تجمع تروریست‌ها در آن نیز از مسایل بغرنج است که نمی‌تواند حل‌نشده باقی بماند. - برای اینکه ایران و ترکیه و سوریه به نوعی هماهنگی و همراهی برسند ترکیه راهی ندارد جز به رسمیت شناختن بشار اسد. ترکیه در سیاست توازن‌بخشی خود در بین شرق و غرب تا حدی موفق عمل کرده است اما اینکه بتواند بین محور مقاومت به رهبری ایران و اخوان‌المسلمین هماهنگی ایجاد کند کماکان موفقیتی حاصل نکرده است. - ایران و ترکیه در مدیریت بحران در روابط فیمابین موفق عمل کرده‌اند و شک نداریم که هرگونه تنشی در هر یک از این دو کشور به سرعت به دیگری منتقل می‌شود و ثبات و امنیت طرفین به یکدیگر گره خورده است. - همکاری‌های ایران و ترکیه می‌تواند به آسیای مرکزی و قفقاز نیز تسری پیدا کند. ترکیه توانسته در این مناطق نفوذ و حضور شایان توجهی پیدا کند. - کودتای ژوئیه 2016 باعث شد که مدارس گولن در مناطق مختلف به ویژه آسیای مرکزی در اختیار دولت ترکیه قرار گیرد و عمق دولت را از لحاظ فرهنگی و آموزشی نیز در این مناطق ژرفا بخشد. - ایران و ترکیه از طریق تقویت ارتباطات مردمی می‌توانند ظرفیت‌های مناسبات‌شان را افزایش دهند. این ارتباطات مردمی شامل ارتباطات نخبگان دانشگاهی نیز می‌شود که بسیار مهم است. دکتر کورشاد ییلدیز در پاسخ گفت: - با عمده محورهای اشاره شده توسط شما موافقم. در مورد مسأله شرق و غرب فرات نباید از خاطر ببریم که غرب فرات و نیروهای PYD یعنی آمریکا، ترکیه نمی‌تواند در آنجا با آمریکایی‌ها وارد جنگ شود و این یک مسأله دشوار است. طرح آمریکایی‌ها برای اتصال مناطق کردی به مدیترانه یک پروژه جدی بوده است که فعلا ناکام مانده است. تشکیل دولت کردی یک مخاطره جدی برای منطقه است. - در مورد ادلب هم می‌دانیم که عمده شبه نظامیان مخالف دولت اسد در ادلب تجمیع شده‌اند. این مسأله با مشارکت روسیه و ترکیه و سوریه و دیگر کنشگران قابل حل است اما حل آن بسیار دشوار است. مسأله ادلب استان حاتای ترکیه را نیز تحت‌الشعاع قرار داده است.   ]]> نواحی Wed, 21 Nov 2018 07:38:59 GMT http://caucasus.ir/vdce7x8w.jh877i9bbj.html دوما، توافق منطقه آزاد تجاری بین ایران و اتحادیه اوراسیا را تصویب کرد http://caucasus.ir/vdceew8w.jh87fi9bbj.html به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری فارس، رسانه‌های روسی از تصویب توافق منطقه آزاد تجاری بین اتحادیه اقتصادی اوراسیا و جمهوری اسلامی ایران خبر دادند. بنا بر نوشته خبرگزاری «تاس»، نمایندگان «دومای دولتی» که مجلس سفلی روسیه است، امروز پنجشنبه «توافق موقت ایجاد منطقه آزاد تجاری بین اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا و جمهوری اسلامی ایران را تصویب کردند». طبق این گزارش، توافق مذکور در آستانه قزاقستان در تاریخ ۱۷ می ۲۰۱۸ (۲۷ اردیبهشت سال جاری) بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا به امضا رسید. «تیگران سورنی سرکیسیان» رئیس کمیسیون اقتصادی اوراسیا پیشتر به خبرگزاری تاس گفته بود که انتظار می‌رود بعد از طی فرایند تصویب قانونی توافق مذکور بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا در همه کشورهای مربوطه، این توافق از ابتدای سال ۲۰۱۹ اجرایی شود. ارمنستان، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و روسیه اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا هستند و این اتحادیه در مسکو و همچنین «مینسک» پایتخت بلاروس دفتر دارد. ]]> نواحی Fri, 16 Nov 2018 11:01:20 GMT http://caucasus.ir/vdceew8w.jh87fi9bbj.html دیدار وزرای فرهنگ ایران و روسیه در سن پترزبورگ http://caucasus.ir/vdcdsx0x.yt0z56a22y.html به گزارش افکارنیوز، «سید عباس صالحی» وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی که برای شرکت در همایش بین المللی فرهنگی سن پترزبورگ شرکت کرده است،  پس از شرکت در مراسم افتتاحیه این همایش، با «ولادیمیر مدینسکی» همتای روسی خود در موزه مردم شناسی دیدار و ضمن بررسی همکاری‌های ایران و روسیه در حوزه فرهنگی، تعاملات بوجود آمده میان دو کشور را سازنده و رو به رشد خواند. صالحی ضمن تقدیر از مساعدت دولت روسیه برای برگزاری هفته فرهنگی ایران در این کشور اظهار امیدواری کرد که هفته فرهنگی روسیه در ایران سال آینده برگزار شود. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی شرکت طرفین در نمایشگاه‌های کتاب به عنوان مهمان ویژه، دریچه‌ای برای ارتباطات دو کشور توصیف کرد و برگزاری هفته‌های فرهنگی را تکمیل کننده راه‌های شناخت مردم دو کشور از یکدیگر دانست. «ولادیمیر مدینسکی» وزیر فرهنگ فدراسیون روسیه نیز در این دیدار از آمادگی کشورش برای گسترش روز افزون روابط با ایران سخن گفت. وی با اشاره به برگزاری هفته ایران در شهر‌های مسکو و اوفای روسیه ابراز امیدواری کرد که روسیه هم سال آینده هفته فرهنگی خود را در تهران و یکی دیگر از شهر‌های بزرگ ایران برپا کند. ]]> نواحی Fri, 16 Nov 2018 10:57:25 GMT http://caucasus.ir/vdcdsx0x.yt0z56a22y.html با بی‌میلی روس‌ها برای کاهش تولید نفت؛ راه روسیه از اوپک جدا می‌شود؟ http://caucasus.ir/vdcciiqi.2bqxm8laa2.html منابع آگاه روسی اظهار کردند روسیه می‌خواهد از هرگونه کاهش تولید نفت که برخی از شرکایش در اوپک خواهان آن هستند، فاصله بگیرد. به گزارش ایسنا، اوپک به دلیل نگرانی از کاهش قیمت نفت که ناشی از کندی رشد تقاضا و رکورد بالای عرضه از سوی عربستان سعودی، روسیه و آمریکا بوده است درباره کاهش تولید صحبت می‌کند، در حالی که هنوز چند ماه از توافق این گروه و شرکایش شامل روسیه برای افزایش تولید نگذشته است. ولادیمیر پوتین ـ رییس جمهور روسیه ـ درباره این که آیا باید تولید نفت محدود شود، از دادن پاسخ مستقیم طفره رفت اما گفت: درباره وضعیت بازارهای نفت جهانی با دونالد ترامپ ـ رییس جمهور آمریکا - گفت و گو کرده است. پوتین به خبرنگاران در سنگاپور گفت: ما باید بسیار دقیق باشیم. هر واژه اهمیت دارد اما این حقیقت که همکاری با اوپک ضروری است، کاملا روشن است و ما با این گروه همکاری خواهیم کرد. ترامپ هفته جاری گفت امیدوار است که عربستان سعودی و سایر اعضای اوپک تولید نفت خود را کاهش ندهند. پوتین نیز گفت قیمت نفت حدود ۷۰ دلار در هر بشکه برای روسیه مناسب است. افت شدید قیمت‌ها، بسیاری از حاضران بازار نفت را شگفت زده کرده است. نفت برنت از رکورد ۸۶ دلار در اوایل اکتبر به ۶۷ دلار تا روز جمعه سقوط کرد. تا چند هفته پیش برخی از شرکت‌های بازرگانی از نفت ۱۰۰ دلاری صحبت می‌کردند. یک مقام دولتی بلندپایه روسیه به رویترز گفت: تصور می‌کنم تولید نفت نباید کاهش داده شود. ما این کار را در گذشته انجام دادیم اما این یک رویکرد سیستماتیک درست نیست. تولید نفت در روسیه در سال‌های اخیر رو به رشد بوده و هر سال حدود ۱۰۰ هزار بشکه در روز افزایش پیدا کرده و در آینده نیز به رشد خود ادامه خواهد داد. سه منبع آگاه اوایل هفته جاری به رویترز گفته بودند اوپک و شرکایش سرگرم مذاکره درباره کاهش تولید به میزان ۱.۴ میلیون بشکه در روز هستند با این حال روسیه ممکن است با چنین کاهش بزرگی همراهی نکند. یک منبع آگاه دیگر گفت: مسکو ممکن است از کاهش تولید کمتر که از سوی سایر تولیدکنندگان انجام می‌شود حمایت کند. وی اظهار کرد: تصور می‌کنم یک میلیون بشکه در روز کاهش واقع گرایانه‌تر از ۱.۴ میلیون بشکه در روز است اما این که چه کسی این کاهش را انجام می‌دهد پرسش دیگری است. پوتین در ماه گذشته اظهار کرده بود که روسیه قادر است ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار بشکه در روز به تولید خود اضافه کند. روسیه ۱۱.۴۱ میلیون بشکه در روز در اکتبر نفت تولید کرد که بالاترین رکورد تولید پس از دوران شوروی سابق بود. خالد الفالح - وزیر انرژی عربستان سعودی - سطح تولید اکتبر را به عنوان سطح مرجع هر گونه کاهش تولیدی پیشنهاد کرده است. سطح تولید روسیه در اکتبر حدود ۴۶۰ هزار بشکه در روز بالاتر از ۱۰.۹۴۷ میلیون بشکه در روز بود که این کشور قرار بود تحت توافق کاهش تولید با اوپک، تولید کند. منبع آگاه دوم گفت: کاهش اندک از سطح تولید اکتبر برای روسیه "برد-برد"‌خواهد بود. از سوی دیگر روسیه ممکن است پیشنهاد کند اصلا کاهش تولیدی صورت نگیرد. مخالفت شرکت‌های نفت روسیه کشورهای اوپک و غیراوپک به سرکردگی عربستان و روسیه از ابتدای سال ۲۰۱۷ برای محدود کردن عرضه نفت همکاری کرده‌اند. این تولیدکنندگان تحت فشار ترامپ که خواهان پایین رفتن قیمت‌های نفت بود، در ژوئن با تسهیل محدودیت عرضه موافقت کرده بودند. این تولیدکنندگان که به عنوان غیررسمی "اوپک پلاس" معروف شده‌اند، در نخستین هفته دسامبر برای تصمیم گیری درباره سیاست تولید نفت در وین دیدار خواهند کرد. ایگور سچین - رییس شرکت روس‌نفت و متحد کلیدی پوتین، نیز از پاسخ مستقیم درباره ضرورت کاهش تولید طفره رفت و اظهار کرد: قیمت نفت پس از این که تحت تاثیر ابهامات پیرامون تولید نفت ایران صعود کرده بود، اکنون در حال تطبیق یافتن با شرایط بازار است. روس‌نفت که در ۴۰ درصد از تولید نفت روسیه مشارکت دارد، قصد دارد تولید هیدروکربن مایع خود را از ۴.۷۳ میلیون بشکه در روز در سه ماهه سوم امسال به ۲۴۱ میلیون تن یا ۴.۸ تا ۴.۹ میلیون بشکه در روز در سال میلادی آینده افزایش دهد. شرکت "گازپروم نفت" که یک تولیدکننده بزرگ دیگر روسیه است آماده است تولید خود را امسال ۲۰ تا ۳۰ هزار بشکه در روز دیگر افزایش دهد و در سال آینده ۵۰ هزار بشکه در روز به تولید خود اضافه کند. واگیت الکپروف، مدیر شرکت لوک اویل هفته جاری با هر گونه کاهش تولید ابراز مخالفت کرد. افزایش تولید نفت آمریکا مانعی برای اوپک پلاس است. انتظار می‌رود تولید نفت این کشور به ۱۲.۰۶ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۱۹ برسد و با رشد سریع عرضه شیل، زودتر از حد انتظار از مرز ۱۲ میلیون بشکه در روز عبور کند. بر اساس گزارش رویترز، در دور قبلی کاهش تولید جهانی، شرکت‌های نفت روسیه ابتدا با این اقدام مخالفت کرده بود اما سپس تحت دستور پوتین تسلیم شدند. ]]> نواحی Fri, 16 Nov 2018 10:55:33 GMT http://caucasus.ir/vdcciiqi.2bqxm8laa2.html همکاری ایران و روسیه برای توسعه شبکه مشابه سوئیفت http://caucasus.ir/vdcb85b5.rhbgzpiuur.html به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، به نقل از اسپوتنیک، وزارت خزانه داری آمریکا چندی پیش اعلام کرد که سوئیفت، جامعه جهانی ارتباطات مالی بین بانکی (SWIFT)ارتباطش با چندین بانک ایرانی را با هدف ثبات این شبکه قطع خواهد کرد.سوئیفت مستقیما اعلام نکرد که دسترسی بانک های ایرانی را به علت تحریم های جدید آمریکا علیه ایران قطع کرده است. بنا بر اعلام شبکه اخبار آر بی کی روسیه، اتحادیه صنعت رمزنگاری و بلاکچین روسیه یک توافق همکاری با آزمایشگاه بلاکچین ایران که یکی از سازمان های متخصص در زمینه بلاکچین و مسئول معرفی فناوری دیجیتال به اقتصاد این کشور است، به امضا رسانده است. این شبکه افزود یوری پریپاچکین، رئیس اتحادیه صنعت رمزنگاری و بلاکچین روسیه گفت تجربه و تخصص شرکتش «می تواند در ایران که وضعیت به علت قطع سوئیفت پیچیده تر از روسیه است، مورد استفاده قرار بگیرد.» پریپاچکین خاطرنشان کرد: «بر اساس اطلاعات ما، توسعه فعال یک شبکه ایرانی مشابهسوئیفت در حال حاضر در حال انجام است. ابزارهای  رمزنگاری اقتصادی می تواند کاملا به طور موثر برای دور زدن محدودیت ها استفاده شود و به همین دلیل است که از این پتانسیل باید در این موقعیت ژئوپلتیکی کنونی استفاده کرد.» در اوایل ماه نوامبر، عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی ایران اعلام کرد تهران از گزینه های بانکی جایگزین به دنبال قطع سوئیفت استفاده خواهد کرد. اندکی پس از اظهارات وی، سوئیفت اعلام کرد که دسترسی برخی از بانک های ایران به این سیستم پیام رسانی را متوقف کرده است.   سوئیفت هیچ اشاره ای به تحریم های آمریکا علیه ایران نکرد و تنها اعلام کرد، این اقدام « به نفع ثبات و یکپارچگی گسترده تر در سیستم مالی جهانی گرفته شده است.» این اقدام از سوی اتحادیه اروپا اقدامی قابل تاسف توصیف شد. استفان منوچین، رئیس خزانه داری آمریکا گفت، تا آنجا که می‌داند واشنگتن از سوئیفتمی‌خواهد تا خدمات مالی به ایران را متوقف کند و هشدار داد در غیر اینصورت سوئیفت نیز احتمالا تحریم خواهد شد. دور دوم تحریم های ایران از 5 نوامبر( 14 ابان) آغاز شد. این تحریم ها بخش انرژی، بانکی و بخش حمل و نقل دریایی ایران را هدف گرفته است و شرکت های خارجی و کشورهایی که با تهران تجارت کنند را به تحریم های ثانویه تهدید کرده است. ]]> نواحی Fri, 16 Nov 2018 10:53:44 GMT http://caucasus.ir/vdcb85b5.rhbgzpiuur.html ترکمنستان ساخت خط لوله زیر دریایی در خزر را بررسی می کند http://caucasus.ir/vdcawunu.49nw015kk4.html پایگاه خبری 'رپورت' روز پنجشنبه به نقل از روزنامه رسمی نیترال ترکمنستان گزارش داد: ایجاد دالان بین المللی حمل و نقل لاپیس – لازولی در مسیر افغانستان، ترکمنستان، جمهوری آذربایجان و گرجستان موضوع عمده مذاکرات رئیس جمهوری ترکمنستان و رئیس بانک توسعه آسیا بود. این دالان حمل و نقل قرار است در مرحله نهایی تا منطقه قارص و شهر استانبول ترکیه و از آنجا به اروپا ادامه یابد. در این دیدار همچنین اعلام شد که پس از امضای کنوانسیون تعیین رژیم حقوقی دریای خزر برای اجرای طرح های مشترک از جمله ساخت خطوط لوله و بهره برداری از منابع دریایی و افزایش ظرفیت های همکاری در این دریا شرایط مناسب فراهم شده است. پایگاه خبری رپورت یادآور شد، پس از امضای کنوانسیون تعیین رژیم حقوقی دریای خزر ترکمنستان بارها علاقمندی خود برای ساخت خط لوله گازی ترانس خزر که این کشور را به جمهوری آذربایجان می پیوندد، اعلام کرد. این گزارش افزود: ساخت خط لوله ترانس خزر امکان می دهد تا ترکمنستان به دالان گازی جنوب پیوسته و گاز طبیعی خود را به بازارهای انرژی اروپا صادر کند. روسیه مخالف اجرای طرح ساخت خط لوله گازی ترانس خزر است. ]]> نواحی Fri, 16 Nov 2018 10:52:01 GMT http://caucasus.ir/vdcawunu.49nw015kk4.html سایت دانشگاه مجازی علوم دینی «جامعه المصطفی» در جمهوری آذربایجان مسدود شد http://caucasus.ir/vdci3rar.t1auq2bcct.html به گزارش آران نیوز به نقل از صفحه فیسبوک آذری ” دانشگاه مجازی المصطفی” ، سایت اینترنتی این دانشگاه که دانشجویان علومی دینی و طلاب حوزه های علمیه و علاقمندان علوم دینی در جمهوری آذربایجان، دروس حوزوی را از طریق این سایت فرامی گیرند، براثر تحریم های آمریکا ضد ایران مسدود شده است. صفحه فیسبوک آذری ”دانشگاه مجازی المصطفی” به دانشجویان و طلاب و علاقمندان علوم حوزوی در جمهوری آذربایجان توصیه کرده است با استفاده از فیلترشکن ” سایفون ۳ ” PSİPHON۳ در رایانه ها و ” تاندر وی پی ان ” Thunder VPN در تلفن های همراه ، وارد پایگاه اینترنتی دانشگاه مجازی المصطفی بشوند و دروس حوزوی مورد نظر را دریافت کنند. دولت جمهوری آذربایجان با تاسیس ” موسسه الهیات باکو ” تلاش دارد تحصیل علوم دینی را در این موسسه که برنامه های درسی آن براساس اصول لائیسم طراحی شده و عقاید التقاطی در آن ترویج می شود، متمرکز و از تحصیل دانشجویان و طلاب علوم دینی جمهوری آذربایجان در دانشگاه ها و حوزه های علمیه خارج از جمهوری آذربایجان جلوگیری کند. ]]> نواحی Fri, 16 Nov 2018 10:49:54 GMT http://caucasus.ir/vdci3rar.t1auq2bcct.html