بنیاد مطالعات قفقاز 27 ارديبهشت 1397 ساعت 19:40 http://caucasus.ir/vdcefz8z.jh8ofi9bbj.html -------------------------------------------------- عنوان : پنج مانع پیش‌رو -------------------------------------------------- متن : دوره جدید ریاست جمهوری ولادیمیر پوتین در روسیه به تازگی آغاز شده و به باور بسیاری از کارشناسان این دوره با دوره های قبلی تفاوت های بزرگی دارد. به باور این کارشناسان، تاکتیک های سیاسی که آقای پوتین در سال های اخیر استفاده کرده به اندازه گذشته موثر نخواهند بود و اکنون سوال بسیار مهم برای مردم روسیه و کشورهای دیگر جهان این است که ۶ سال آینده چگونه سپری خواهد شد؟ تحلیلگران می گویند به علل گوناگون ۶ سال آینده دشوارترین دوره زندگی آقایولادیمیر پوتینخواهد بود و عملکرد او بر کشورش و دیگر کشورها تاثیرات بزرگ خواهد داشت. در نظرسنجی از تعداد زیادی از تحلیلگران روسیه، پنج موضوع کلیدی شناسایی شده که رئیس جمهوری ۶۵ ساله این کشور طی دوره جدیدریاست جمهوریخود با آنها مواجه خواهد بود البته غیر از این موضوعات مسائل دیگری هم وجود دارد. نخستین موضوع مهم، سرمستی از موفقیت است. در دوره مبارزاتانتخابات ریاست جمهوریاز ولادیمیر پوتین به عنوان فردی موفق در دوره ۱۸ ساله قدرت یاد شده یعنی کسی که سبب شده روسیه به قدرت و اقتدار بازگردد. به ویژه نزدیکان او همواره بر دستاوردهایی که پوتین برای روسیه داشته تاکید کرده اند اما یکی از واقعیت ها این است که برخی اقدامات او از جمله الحاق شبه جزیره کریمه به روسیه نه تنها زمینه قدرتمندتر شدن روسیه را فراهم نکرده بلکه بر ضعف این کشور افزوده است. طرفداران پوتین او را کسی معرفی می کنند که سرزمین روسیه را یکپارچه کرده اما در عمل او اوکراین را از دست داده است و نیز به تدریج منطقه ترانسدنیستر مولداوی از حوزه نفوذروسیهخارج می شود.ارمنستاننیز در حال فاصله گرفتن از روسیه و خروج از حوزه نفوذ این کشور است. حال این سوال مطرح می شود که آیا این یک موفقیت است که اوکراین ۴۰ میلیون نفری از دست برود و کریمه دو میلیون نفری به سرزمین روسیه الحاق شود و بر مبنای همین امر، فشارهای بزرگ از سوی غرب به روسیه وارد شود. از سوی دیگر نتیجه دخالت روسیه درسوریهمشخص نیست و امکان دارد بر مبنای همین دخالت، لطماتی بهاقتصادروسیه وارد شود. دومین موضوع مهم، محافظه کاری پوتین است. برخلاف سال های گذشته، انتظارات عمومی در روسیه افزایش یافته و یکی از این انتظارات، تمایل به تغییر است و تغییر با محافظه کاری که سبک رهبری پوتین است در تضاد قرار دارد. او که درانتخاباتریاست جمهوری اخیر پیروزی قاطع کسب کرده احساس نمی کند تغییر جهت ضروری باشد. اساسا ساختارسیاسی و اقتصادیروسیه که تحت ریاست جمهوری پوتین شکل گرفته و استحکام پیدا کرده هیچ گونه تغییری را نمی پذیرد. پوتین با حمایت اکثریت محافظه کار که نظم موجود را می پسندند به حاکمیت خود ادامه می دهد و این مخالف خواست اقلیت خواهان تغییر است. انتخاب فوری دیمیتری مدودوف به عنوان نخست وزیر روسیه نشان دهنده محافظه کاری عمیق سیستم کنونیدولتاست. در واقع کارشناسان معتقدند پوتین با کوچک ترین تغییر مخالف است البته حتی اگر وزیر دارایی پیشین روسیه که فردی محافظه کار محسوب می شود به عنوان نخست وزیر این کشور انتخاب شده بود وظیفه اش تضمین بالاترین سطح آزادی های اقتصادی در مدل کنونی قدرت سیاسی نبود بلکه وظیفه او به حداقل رساندن زیان های حاصل از حفظ سیستم پرنقص و غیر موثر سیاسی در روسیه بود. سومین موضوع، تقابل سیاست و اقتصاد در روسیه است. تحلیلگران می گویند روسیه به طور فزاینده با چالش های اقتصادی مواجه است در حالی که سیستم سیاسی ایجاد شده از سوی پوتین به شکلی است که در آن، حفظ شرایط مورد نظر ولادیمیر پوتین در اولویت قرار دارد. تنها محرک تغییر، وضعیت رو به وخامت اقتصادی است البتهشرایط اقتصادیبه دلیل رشدقیمت نفتبهتر شده اما اگر به هر دلیل شرایط تغییر کند که احتمال آن بسیار زیاد است اصلاحاتی انجام خواهد شد. اما این اصلاحات کاملا تاکتیکی خواهند بود نه بنیادی. در نتیجه وضعیت اقتصادی بدتر و بدبینی اجتماعی عمیق تر خواهد شد و سیستم سیاسی حاکم بر روسیه برای دستیابی به اهداف مورد نظر خود و منحرف کردن افکار عمومی از شرایط بد اقتصادی، بر نفرت از دشمنان اعم از آمریکایی ها، اوکراینی ها، مخالفان داخلی و ... دامن خواهد زد. واقعیت این است که در سیستم کنونی که ولادیمیر پوتین بر حفظ آن تاکید دارد گزینه ها برای اصلاح اقتصاد محدود است. شرکت ها و سرمایه گذاران خارجی به او و سیستم سیاسی و اقتصادی روسیه اعتماد کافی ندارند، در نتیجه حضور آنها در روسیه محدود است و در مقابل، کشور مورد تحریم های غرب قرار گرفته و انتظار می رود بر شدت این تحریم ها افزوده شود. در این شرایط طبیعی است که ولادیمیر پوتین به دنبال کسب موفقیت های کوچک و آسان در داخل است. مبارزه نمادین بافساد اقتصادیو تخصیصبودجهبرای مبارزه بافقرجزء این گونه اقدامات هستند. در دوران استالین نیز همین مسیر طی شد البته اکنون پوتین با ظرافت بیشتری همان اقدامات را انجام می دهد. چهارمین موضوع ناامیدی مردم است. ولادیمیر پوتین در ۶ سال آینده باید با این واقعیت روبه رو شود که بسیاری از مردم روسیه به ویژه جوانان، آینده ای امیدبخش پیش روی خود نمی بینند. یک دلیل این وضعیت وابستگی شدید حکومت و ساختارهای سیاسی و اقتصادی به شخص ولادیمیر پوتین است. بسیاری معتقدند آینده ای بدون پوتین وجود ندارد گویی حیات روسیه به حضور او وابسته است. نسلی از مردم روسیه وقتی به دنیا آمدند او رئیس جمهوری بوده و آنها دوران قبل را به یاد ندارد. در دوران رهبری برژنف نیز خیلی ها معتقد بودند او برای همیشه زنده خواهد بود و آینده بدون او قابل تصور نیست. اما در نهایت پوتین نیز مانند تمام رهبران دیگر از بین خواهد رفت و سوال اصلی این است که آیا ساختارسیاسی و اجتماعیروسیه انعطاف لازم را برای حضور مسالمت آمیز فردی دیگر در قدرت دارد؟ البته این احتمال وجود دارد که قبل از سال ۲۰۲۴ یعنی زمان پایان دوره ریاست جمهوری پوتین، با اعمال تغییراتی درقانوناساسی، امکان شرکت مجدد پوتین در مبارزات انتخاباتی ریاست جمهوری فراهم شود. پنجمین موضوع، افزایش تعداد جوانان است. ساختار جمعیتی روسیه در حال تغییر است و طی سال های آینده ولادیمیر پوتین باید برای اجرای برنامه های خود روی جوانان که خلق و خوی متفاوت با پدران شان دارند حساب کند. شاید برای جوانان روسیه تصور یک تزار دیگر جالب نباشد و آنها مایل باشند فردی جوان با دیدگاهی متفاوت در مسند قدرت قرار گیرد. در حال حاضر عده ای از جوانان طرفداران پوتین هستند و با او سلفی می گیرند اما عده ای طرفدار تظاهرات کنندگان هستند و مایلند نظام کنونی تغییر کند. در سال های اخیر پوتین زمینه حضور جوانان را در برخی پست های حکومتی در شهرها و استان های مختلف روسیه فراهم کرده و نمی توان گفت حکومت داران تغییر نکرده اند اما آیا جوانان با طرز فکر متفاوت با سیستم کنونی امکان بالا رفتن از نردبان قدرت را دارند؟ این سوالی مهم است که اگر جواب آن مثبت باشد می توان به آینده روسیه به عنوان یک قدرت نظامی، سیاسی و اقتصادی امیدوار بود. منبع: دنیای اقتصاد به نقل از رادیو اروپای آزاد