بنیاد مطالعات قفقاز 4 مهر 1398 ساعت 2:32 http://caucasus.ir/vdcbgwb5.rhb88piuur.html -------------------------------------------------- عنوان : بررسی نظرات روند مذاکرات صلح در افغانستان احمد مرجانی‌نژاد* -------------------------------------------------- متن : شیوه مذاکره با طالبان را کشورهای آلمان و انگلستان ابداع کردند، روندی که از ابتدای سال 2006م به صورت پنهانی، طی هماهنگی با آمریکا، صورت پذیرفت. هر چند در آن دوران هیچ گاه مقامات رسمی افغانستان و طالبان، با یکدیگر نشست هایی را برگزار نکرده اند و صرفا انتقال دیدگاه های طرفین توسط رابط ها صورت می گرفت. صلح رویای فرد فرد جامعه افغانستان به حساب می آید. مردمانی که سال های متمادی در بحران های عدیده امنیتی و اجتماعی به سر برده اند و اکنون درصدد پایان بخشیدن به تنش های فردی، جناحی، منطقه ای و بین المللی هستند، تجربه کسب شده افغانستانی ها از حکومت گروه ها و احزاب متعدد در افغانستان اشغال 18 ساله توسط غرب و شیوه مذاکرات امریکا، حکایت از عدم سنخیت تصمیم های صورت پذیرفته دارد. نتایج نظرسنجی در میان جامعه متکثر افغانستان، از موافقت حداکثری مردم این کشور با موضوع صلح سخن می گوید. پشتون، تاجیک، ازبک، هزاره، چهار قوم بزرگ افغانستان هستند که از جامعه آماری تحت پوشش این نظر سنجی محسوب می شوند. پاسخ آنان نسبت به دو سوال: 1- ادامه مذاکرات ، 2- سرکوب و مقابله نظامی، به تفکیک اقوام مذکور چنین است: الف ـ پشتون ها، بزرگترین گروه جمعیتی افغانستان، 49% موافق با ادامه مذاکرات و 12% خواهان سرکوب و مقابله نظامی، هستند. ب ـ تاجیک ها، دومین گروه جمعیتی افغانستان ، 32% موافقت با ادامه روند مذاکرات و 28% موافق سرکوب و مقابله نظامی شدند. ج ـ ازبک ها نیز موافقت 35% خود نسبت به ادامه مذاکرات و 34% نسبت به مقابله نظامی را بیان کرده اند. د ـ قوم هزاره، با اکثریت بالای شیعیان، نسبت به سایر اقوام از نارضایتی بالایی نسبت به روند مذاکرات صلح دارند. 27% موافق با مذاکرات صلح و 37% موافق با مقابله نظامی هستند. اما رفته رفته با مستور ماندن مفاد مذاکره و عدم ایجاد فضای آزاد و هم چنین مغفول ماندن احزاب و حاکمیت افغانستان در این روند و نیز سپری گردیدن بی حاصل قریب به یک سال از روند پر فراز و نشیب مذاکرات آمریکا - طالبان،می توان گفت: سوء ظن ها نسبت به روند مذاکرات صلح، افزایش یافته است. امروزه درصد بالایی از جامعه زنان افغانستان، به دلیل عدم مشارکت آنان در روند مستقیم مذاکرات و بیان پاره ای از توافقات توسط واسطه ها ،همواره نگاه منفی خود را نسبت به این ادوار بیان داشته است، ضمن آن که واکنش های سینوسی سایر احزاب سیاسی و تاثیر گذار افغانستان نیز حکایت از شکاف در رضایت اولیه این جامعه نسبت به روند مذاکرات صلح دارد. مواضع سایر کشورها بررسی سهم، منافع، چشم انداز پسا صلح هر یک از موافقان و مخالفان روند صلح جاری در افغانستان ، نشانگر علل موضع گیری آنها است. بررسی اجمالی مواضع اعلامی جوامع اروپایی ، نشان دهنده نگاه محتاطانه این جریان در ارتباط با موضوع صلح می باشد. الف- ج.ا.پاکستان- چین- آلمان- عربستان امارات- روسیه، از حامیان فعلی روند مذاکرات صلح مذکور به شمار می روند. ب- هندوستان، به دلیل افزایش نقش پاکستان در موضوع افغانستان و نیز در خطر افتادن منابع ملی، همواره در پیوستن به مذاکرات روند صلح، نگاهی نگران دارد وسعی نموده موضع انتقادی خود را طی ماه های اخیر حفظ نماید. ج- ج.ا.ایران ـ قطر ـ برخی کشورهای منطقه و کشورهای اتحادیه اروپا نیز در پازل مخالفین روند جاری مذاکرات صلح آمریکا - طالبان، قرار دارند. جمع بندی روند مذاکرات پنهان، مبهم ،غیر کارشناسی مذاکرات صلح در افغانستان، برای اکثریت جامعه جنگ زده افغانستان دارای ابهامات عدیده ای است. شروع آتشین، مانورهای سیاسی، شوهای رسانه ای، روزهای ابتدایی نشست های مذاکرات صلح، به مدیریت و هدایت غرب به رهبری آمریکا، برای مردمی که بیش از چهار دهه در معرض بحرانی ترین اوضاع اجتماعی (امنیتی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی)، قرار گرفته اند، دریچه ای از امیدواری را باز می نمود، اما رفته رفته با افزایش و تکرار نشست ها، نمایان گردیدن افکار طرفین، آشکار شدن توطئه ها، نگرانی های افکار عمومی افغانستان تشدید و به سطح عدم اطمینان به هیچ چیز، افزایش یافته است.مسلما ، سرزمین متکثر قومی و مذهبی افغانستان با ساختار موزاییکی ، فرهنگ قبیله ای حاکم بر آن، با شیوه های فعلی مذاکرات، به امنیت و صلح پایدار دست نخواهد یافت. تسلیم قدرت به هر طیف و یا گروهی که موافقت اکثریت افغانستانی ها را در پی نداشته باشد، نه تنها چاره ساز نیست بلکه بر بحران های جاری نیز خواهد افزود. مشارکت همه احزاب، گروه های قومی، مذهبی، در مذاکرات صلح بین الافغانی ، در اختیار گرفتن نبض مذاکرات توسط اراده ملی افغانستانی ها، تنها راه برون رفت از مالیخولیای جنگ است. منابع (1) مرکز مطالعات استراتژیک منطقه ای افغانستان (2) باغبان، حامد-خبرگزاری فارس- کد خبر ۱۳۹۸۰۶۲۳۰۰۰۲۷۶- تاریخ: 23/06/1398 *مترجم رسمی، کارشناس توسعه روابط فرهنگی آسیا و اقیانوسیه